REQUIEM

Op maandagavond 21 maart 2005 nam de RKS in Nighttown afscheid van de stad. Nighttown was op 21 maart 2005 vol van bestuurders en ambtenaren. Ik sprak er met een ambtenaar en een kunstenaar. Beide klaagden over de politiek, het gemeentebeleid, de bezuinigingen, de veranderingen, de nieuwe regelgeving, de wijzigingen in de aansturing van Boijmans van Beuningen. Is dit wat de RKS ons na 60 jaar bracht? Moedeloosheid? Klaagzangen? Gebrek aan daadkracht en initiatief?
Jaren geleden ontving Lokaal 01 in Breda een negatief advies op een subsidieverzoek en werd bijkans in haar voortbestaan bedreigd. De verantwoordelijken mobiliseerden hun adressenbestand en zo kreeg ook ik een verzoek tot steunbetuiging. Ik schreef aan Lokaal 01 dat ik het prima vond dat de subsidie niet werd toegekend. Daar bleven ze scherp en creatief van. Het was mooi geweest zo. Ik houd van verandering. Ik kreeg een sarcastische brief terug waarin mij werd medegedeeld dat mijn visie niet op prijs werd gesteld. Onlangs werd Lokaal 01 opnieuw in haar bestaan bedreigd. Nu betrof het de dependance in Antwerpen. Ik betuigde steun (stuurde een kaart naar de verantwoordelijke minister in België) en hoorde nooit wat.
Toen ik zitting had in de commissie beeldende kunst van de RKS was de verhouding overhead : toegekende subsidies bijna fifty-fifty. We kregen tijdens de vergaderingen alsmaar eten en drinken toegediend. Dat werd uit De Unie naar boven getakeld. Met de komst van een nieuwe directie kwam daar verandering in. Toen was ik al weg.
We moeten niet sentimenteel worden. Het is mooi geweest met de RKS. Zestig jaar! (Dat was in 1945 de gemiddelde leeftijd van de inwoners van Nederland.) Wanneer woonblokken in de stad worden gesloopt om nieuwbouw mogelijk te maken, valt er licht op de bouwput. De stad haalt adem. Allerlei beestjes kruipen uit de bouwput het daglicht in: nieuwe, interessante en ongekende creaturen.
Esthetisch, ethisch, conceptueel, financieel en visueel speelt beeldende kunst in de maatschappij nauwelijks een rol van betekenis. Het Pretpark Kunst is een braderie van (oude) ambachten, technieken en strategieën. Het is goed als daar een nieuwe wind gaat waaien.
'De RKS adviseert de gemeente, de deelgemeenten en culturele instellingen,' staat er op de website van de RKS. Nu niet meer. De leegte die ontstaat, dit enorme bestuurlijke horror vacuum van doelloosheid, is pure winst. Rotterdam is eindelijk op drift! Mensen vluchten de straten op en heffen hun handen ten hemel: 'De gemeente, deelgemeenten en culturele instellingen worden niet meer geadviseerd.' Zo gaat het wanneer een vooraanstaande stad een adviesorgaan verliest. Ouderlingen wenen: hun tranen de grondstof voor nieuw elan.
Bestuurders zijn van nature behoudend en hosofobisch: ze lijden aan smetvrees. Zij hechten aan kunst die op kunst lijkt en laten zich niet graag infecteren door nieuwe ontwikkelingen en veranderingen. Nu moeten ze wel. Kunnen ze het aan? Het zou een mooi antwoord zijn op het rottige Leefbaar Rotterdam. Een steunbetuiging zijn aan de kunst die haar oude huid afwerpt.
Aan de slag bestuurders en kunstenaars! Weg van de loketten en standaardformulieren. Op naar de groene weide van nieuwe mogelijkheden, waar de verkiezingen lonken en Leefbaar Rotterdam het veld ruimt. Wir brauchen Visionen, geen geneuzel.
Ze werden die avond in Nighttown allemaal op het podium geroepen, de bestuurders en ambtenaren. Het was hun dag.