0517 Versnippering

Infrastructuur, met name die voor autoverkeer, geldt als één van de hoofdoorzaken van de versnippering van leefgebieden van wilde dieren.
Het voortbestaan van gehele populaties wordt bedreigd door de barrièrewerking van snelwegen. De genetische diversiteit binnen soorten komt onder druk te staan. Afzondering van een te kleine populatie leidt tot inteelt binnen de groep.
Een aantal Europese landen heeft het initiatief genomen deze versnippering tegen te gaan. In Nederland is deze intentie beleidsmatig vastgelegd in de Ecologische Hoofdstructuur.
De eerste concrete maatregelen werden genomen in de Veluwse bossen, waar de rijksweg a1 dwars door het natuurgebied De Hoge Veluwe loopt. Om de barrièrewerking van deze snelweg ter plaatse van Kootwijk op 
te heffen is het plan ontstaan voor een ‘ecoduct’. Het ecoduct is bedoeld om de uitwisseling van genen tussen populaties te stimuleren.

In het ontwerp is uitgegaan van het gebruik van het ecoduct door het edelhert. De plattegrond van het ecoduct heeft de vorm van een zandloper en werkt als een fuik. Het ecoduct is aan de uiteinden langs de randen van het bos circa tachtig meter, in het midden van de overspanning dertig meter breed.
Om verkeersoverlast voor de dieren zoveel mogelijk te beperken en de oversteek zo natuurlijk mogelijk te maken is de borstwering, een aarden wal van anderhalve meter hoog, beplant met bomen en struiken.
De wanden van het ecoduct zijn gemaakt van terre armée, vrij vertaald ‘gewapende aarde’. Deze techniek stapelt een wand van prefab beton-elementen, die zijn verankerd in de achterliggende aarden wal.
De overspanning van het ecoduct is gemaakt van ter plaatse gestort 
beton waarover een laag van een halve meter aarde is gestort voor begroeiing met gras en struiken.
(Ecoduct over de rijksweg a1, Kootwijk. Wildviaduct op de Veluwe, op 
de website van Zwarts & Jansma Architecten: www.zja.nl)